17 februari 2026 antisemitisme-racisme column geschiedenis herdenkingen

De Februaristaking en missers van het comité

Recent lag de folder van de Februaristaking in de brievenbus in de kleurstellingen rood en zwart en volgens de redactie zouden er wel honderdduizenden mensen op de been zijn geweest bij deze staking. Heeft de redactie van deze folder de moeite genomen om betrouwbare historische bronnen te raadplegen?

De tellingen in 1941
Amsterdam had in die periode slechts 800.000 mensen, waarvan het grootste deel bestond uit kinderen, bejaarden, sympathisanten van de bezetter en mensen die gewoon niets deden. Alhoewel er 80.000 joden woonden in Amsterdam kan ik mij nauwelijks voorstellen dat veel van hen nog de straat op durfden.
De razzia in het Tip Top theater, waar op 22 en 23 februari 1941 vierhonderd joodse mannen werden opgepakt, mishandeld en gedeporteerd, moet een vreselijke impact hebben gehad. Het was de eerste razzia en die was de directe aanleiding tot de Februaristaking. Op de website van Historiek https://historiek.net/februaristaking-1941-protest-jodenvervolging/7124/ valt te lezen dat de bezetters hard om zich heen grepen, dat er 9 doden vielen en 24 zwaargewonden en dat talloze stakers gevangen werden genomen.
Na twee dagen was de staking, mede onder druk van het Amsterdams gemeentebestuur, voorbij. Amsterdam moest 15.000.000 gulden boete betalen en de jacht op leden van de CPN werd geopend. De reeds geplande tweede staking ging niet door.
Ik citeer uit een verslag van ‘De Vonk’:
“Toen bekend werd dat de Duitse fascisten in ook andere stadsdelen hun afschuwelijk handwerk tegen de joden begonnen, weerklonken in de nachtploegen der arbeiders “Nu is het genoeg”. Deze kreet sloeg over naar het gemeentepersoneel waaronder Gemeente Tram, de werkplaatsen van Fokker, andere werkplaatsen, schaftlokalen en particuliere bedrijven. Er waren tienduizenden in de protestdemonstratie in het centrum der stad aanwezig.”
Natuurlijk waren er ook demonstraties in Hilversum en Zaandam, maar waren dat echt honderdduizenden? Ware dat zo dan hadden bronnen uit die tijd zoals de Vonk daar zeker melding van gemaakt.
Ik houd mij liever aan de geschiedenis en blijf vol bewondering voor hen die hun nek uitstaken en getalsmatig houd ik mij aan de gegevens die de berichtgeving van destijds ons biedt.
Het is een droef gegeven dat het aantal verzetsmensen 85 jaar na dato kennelijk met de dag groeit. Een groei die wordt gelogenstraft door het enorme aantal slachtoffers. Het zijn juist die honderdduizenden die niets deden en mede verantwoordelijk waren voor hun dood. De tienduizenden, die wel de straat opgingen, dat waren de echte helden. Zij draaien zich om in hun graf. Zij streden voor de waarheid en niet voor het verdraaien daarvan.
Dan nog even over de keuze van de gastspreker: “Zwarte Piet is er al uit geschopt, nu de Joden nog?”
Foei Comité Februaristaking!

Flory Neter

Nieuwsarchief

17 februari 2026

De Februaristaking en missers van het comité

Nieuwsarchief

Notulen

Antisemitisme-Racisme

Artikel-2-uitkeringen

Belastingen

Boeken

Claims Conference

Column

Geen Categorie

Geschiedenis

Getto-uitkeringen